Propolis, znany też jako kit pszczeli, to żywiczna substancja pszczela o złożonym składzie. Zawiera ponad 300 substancji, w tym kwasy organiczne, enzymy, witaminy oraz mikro- i makroelementy, i właśnie ta wielość związków decyduje o tym, że trudno opisać go jednym parametrem. W tej kategorii znajdziesz dwie formy tego samego surowca, czyli propolis kit pszczeli 50g w postaci surowej oraz propolis 10% spray 30ml gotowy do rozpylenia. Propolis, który sprzedajemy, pochodzi z naszej pasieki. Poniższe kryteria pozwolą Ci wybrać między formą surową i gotową, a także rozstrzygnąć, kiedy z propolisu lepiej zrezygnować.
Co to jest kit pszczeli
Kit pszczeli to druga nazwa propolisu i odnosi się do tej samej substancji, nie do innego produktu. W obrocie spotkasz oba określenia, przy czym nazwa kit pszczeli częściej opisuje formę surową, a propolis formę przetworzoną, na przykład roztwór w sprayu. Surowa forma jest ciałem stałym, więc przed użyciem na skórze wymaga rozpuszczenia w nośniku, i to jest jej najważniejsza różnica wobec gotowego preparatu.
Skład propolisu nie jest stały. Zależy od tego, z jakich roślin pszczoły pobrały żywicę, dlatego partie z różnych pasiek i z różnych sezonów mogą różnić się barwą, zapachem i twardością. Różnica między partiami jest cechą surowca naturalnego, nie wadą wyrobu, i nie ma sensu szukać dwóch identycznych opakowań.
Propolis i jego właściwości pielęgnacyjne
Propolis wygładza skórę, zmiękcza ją i uodparnia, a najwyraźniej widać to na skórze zgrubiałej. Redukuje zrogowacenie na piętach i zmiękcza twardą warstwę rogową, dlatego w pielęgnacji stóp i łokci znajduje więcej zastosowań niż w pielęgnacji twarzy. Działanie dotyczy powierzchni naskórka, a nie procesów zachodzących głębiej, i tak należy czytać wszystkie opisy tego surowca.
Z tego wynika praktyczna wskazówka. Jeśli szukasz składnika do skóry szorstkiej, przesuszonej i zgrubiałej, propolis odpowiada na ten problem. Jeśli szukasz odpowiedzi na zmiany skórne o podłożu chorobowym, propolis nie jest właściwym tropem, bo jest surowcem kosmetycznym, a nie substancją leczniczą.
Propolis w sprayu i surowy kit pszczeli
Propolis w sprayu to forma dla osób, które nie chcą samodzielnie przygotowywać preparatu. Rozpylasz go bezpośrednio na wybrany fragment skóry, bez etapu rozpuszczania i odmierzania. Surowy kit pszczeli daje w zamian swobodę, bo sam decydujesz o nośniku i o tym, jak rozcieńczony roztwór przygotujesz, ale wymaga to czasu i wprawy.
Wybór między nimi sprowadza się do tego, czy chcesz kontrolować preparat, czy chcesz go po prostu użyć. Poniższa tabela zestawia oba produkty z tej kategorii według cech, które widać w praktyce.
| Cecha | Propolis kit pszczeli 50g | Propolis 10% spray 30ml |
|---|---|---|
| Forma | Stała, żywiczna | Płynna, gotowa do użycia |
| Przygotowanie | Wymaga rozpuszczenia w nośniku | Nie wymaga przygotowania |
| Kontrola nad roztworem | Pełna, sam dobierasz nośnik i proporcje | Ograniczona do gotowej receptury |
| Sposób nakładania | Wacikiem, po rozpuszczeniu | Rozpylenie z odległości kilku centymetrów |
| Dla kogo | Dla osób przygotowujących preparaty samodzielnie | Dla osób szukających szybkiej aplikacji |
Jak stosować propolis na skórę
Zasady są takie same dla obu form i sprowadzają się do ostrożnego wprowadzania nowego składnika. Propolis jest alergenem kontaktowym, więc pierwsze użycie zawsze poprzedza test, a nie od razu aplikacja na dużą powierzchnię. Poniższa lista porządkuje kolejność:
- nigdy nie przykładaj surowego kitu pszczelego wprost do skóry, bo w tej formie jest ciałem stałym i nie rozprowadzi się równomiernie
- przed pierwszym użyciem nałóż niewielką ilość preparatu na wewnętrzną stronę przedramienia i odczekaj 24 godziny
- gdy pojawi się zaczerwienienie, swędzenie albo pieczenie, odstaw preparat i nie próbuj go rozcieńczać mocniej
- spray rozpylaj zgodnie z informacją na opakowaniu, z odległości kilku centymetrów
- unikaj kontaktu z oczami i błonami śluzowymi
- surowy kit pszczeli trzymaj w szczelnym opakowaniu, w suchym i chłodnym miejscu, z dala od bezpośredniego światła
Przy pierwszych aplikacjach zacznij od roztworu słabszego, a nie mocniejszego, i obserwuj skórę przez kilka dni. Taka kolejność ma znaczenie właśnie dlatego, że propolis uczula częściej niż pozostałe wyroby pszczele, a raz wywołana reakcja kontaktowa zwykle wraca przy kolejnym kontakcie.
Kiedy kit pszczeli się nie sprawdzi
Propolis nie zastąpi leczenia dermatologicznego ani wizyty u specjalisty. Gdy skóra jest zaogniona, pokryta ranami albo zmianami o nieznanym pochodzeniu, zacznij od konsultacji lekarskiej, a nie od samodzielnego stosowania wyrobów pszczelich. Na otwartych ranach preparatów z propolisem nie stosuje się bez zgody lekarza, bo bariera naskórkowa jest tam przerwana.
Osoby uczulone na wyroby pszczele, w tym na miód, pyłek i wosk, powinny zrezygnować z propolisu w każdej formie. Reakcja objawia się zwykle zaczerwienieniem, swędzeniem albo obrzękiem skóry. Propolisu nie stosuje się też u niemowląt, a u starszych dzieci dopiero po rozmowie z pediatrą. Surowa forma nie jest wreszcie produktem dla kogoś, kto nie chce przygotowywać roztworu, bo bez rozpuszczenia po prostu się nie przyda.
Jak wybrać formę propolisu dla siebie
Decyzja opiera się na dwóch pytaniach: ile pracy chcesz w to włożyć i jak dużą powierzchnię skóry zamierzasz objąć pielęgnacją. Propolis 10% spray 30ml wystarczy do punktowego stosowania na dłoniach albo stopach i nie wymaga żadnego przygotowania. Propolis kit pszczeli 50g ma sens wtedy, gdy przygotowujesz preparaty samodzielnie i chcesz sam ustalać proporcje.
Trzecim kryterium jest tolerancja skóry. Przy skórze wrażliwej bezpieczniej zacząć od gotowego roztworu o znanym stężeniu niż od formy surowej, przy której łatwo o roztwór za mocny. Niezależnie od wyboru pierwszy krok jest ten sam, czyli test na małym fragmencie skóry i doba obserwacji.
Najczęściej zadawane pytania o propolis
Czym propolis różni się od miodu i pyłku pszczelego?
Propolis jest żywicą, miód powstaje z nektaru, a pyłek jest materiałem roślinnym zbieranym przez pszczoły, więc to trzy różne surowce o różnym zastosowaniu. Miód i pyłek trafiają przede wszystkim do spożycia, propolis w tej kategorii służy pielęgnacji skóry. Wspólny mają jedynie alergen, bo uczulenie na jeden z nich jest wskazaniem do ostrożności przy pozostałych.
Czy propolis uczula?
Tak, jest jednym z częstszych alergenów wśród wyrobów pszczelich i alergenem kontaktowym. Jeśli kiedykolwiek pojawiła się u Ciebie reakcja na miód, pyłek albo wosk, zrezygnuj z propolisu albo wcześniej porozmawiaj z lekarzem. Test na przedramieniu i doba obserwacji to minimum przed pierwszym użyciem.
Czy propolis jest bezpieczny dla dzieci?
U niemowląt propolisu nie stosuje się w żadnej formie. U starszych dzieci decyzję poprzedza rozmowa z pediatrą, a po niej test uczuleniowy na małym fragmencie skóry. Naturalne pochodzenie surowca nie zmienia tego, że jest silnym alergenem.
Czy propolis w sprayu można rozpylać na twarz?
Skóra twarzy jest cieńsza i reaguje szybciej niż skóra dłoni czy stóp, dlatego spray lepiej nakładać na twarz wacikiem niż rozpylać bezpośrednio. Unikaj okolic oczu i ust, bo błony śluzowe znoszą ten preparat najgorzej. Przy skórze wrażliwej rozważ rezygnację z twarzy i zostaw propolis do pielęgnacji dłoni i stóp.
Czy barwa kitu pszczelego mówi coś o jakości?
Nie, barwa zależy od roślin, z których pszczoły pobrały żywicę, i mieści się w szerokim zakresie odcieni. Różnice między partiami są naturalne i nie świadczą ani o jakości, ani o wieku surowca. Podobnie zmienia się zapach i twardość, bo skład propolisu nigdy nie jest identyczny w dwóch sezonach.
