Świece stołowe z wosku pszczelego dobiera się inaczej niż dekoracyjne, bo muszą pasować do świecznika, do wysokości stołu i do czasu trwania kolacji. W tej kategorii znajdziesz między innymi formy smukłe, przeznaczone do uchwytów, oraz takie, które stoją samodzielnie na podstawce. Wosk pszczeli pali się jaśniejszym płomieniem i nawet trzy razy dłużej niż parafina, a przy tym uwalnia subtelną nutę miodu pochodzącą z samego surowca, a nie z dodanych olejków. Wosk, z którego wylewamy nasze świece, pochodzi z naszej pasieki. Największym błędem przy zakupie jest patrzenie wyłącznie na wysokość, bo o czasie palenia decyduje razem z nią średnica.
Co wyróżnia świece stołowe z wosku pszczelego
Przy stole liczy się przede wszystkim to, co dzieje się nad płomieniem. Wosk pszczeli spala się czysto, bez dymu i sadzy, więc nad świecą nie unosi się ciemna smuga, która osiada na obrusie i na suficie. Płomień jest przy tym jaśniejszy niż w świecy parafinowej, co przy kolacji ma wymierne znaczenie, bo dwie świece wystarczają tam, gdzie parafinowych trzeba by postawić więcej. Gdy stół jest długi, rozstaw kilka mniejszych form zamiast jednej dużej pośrodku.
Drugą cechą jest wytrzymałość. Wosk pszczeli pali się nawet trzy razy dłużej od parafiny, więc jedna świeca obsługuje kilka kolacji zamiast jednej. Jest też twardszy i bardziej kruchy niż parafina, co wyczujesz, naciskając powierzchnię palcem, bo nie zostaje w niej miękkie wgłębienie. Ta twardość przekłada się na to, że smukła forma nie wygina się w ciepłym pokoju i stoi w świeczniku prosto do końca.
Do tego dochodzi subtelna miodowa nuta, która pochodzi z samego wosku i działa kojąco, bez sztucznych substancji zapachowych. Jest na tyle delikatna, że nie konkuruje z zapachem potraw, co przy świecy stołowej jest zaletą, a nie brakiem. Sam surowiec jest biodegradowalny i odnawialny, a jego pozyskiwanie nie szkodzi pszczołom ani środowisku.
Świece stołowe i ich kształty
Kształt rozstrzyga, czy świeca w ogóle wejdzie do twojego świecznika i jak będzie się paliła. Forma smukła i prosta siedzi w uchwycie stabilnie i topi się równomiernie. Forma zwężająca się ku górze wypala się szybciej w górnej części, bo jest tam węższa i ma mniej wosku wokół knota. Forma kulista nie potrzebuje świecznika i stawia się ją wprost na podstawce, a czas palenia zależy wtedy od średnicy.
| Forma | Gdzie ją postawić | Jak się pali |
|---|---|---|
| Smukła, o stałej średnicy | Świeczniki z uchwytem i podstawki | Topi się równomiernie, płomień stoi stabilnie do końca |
| Zwężająca się ku górze | Klasyczne świeczniki z wąskim uchwytem | Górna część wypala się szybciej niż dolna |
| Kulista | Wprost na żaroodpornej podstawce, bez świecznika | Czas palenia rośnie razem ze średnicą bryły |
Wysokość sama w sobie nie mówi jeszcze, jak długo świeca będzie się paliła. Grubsza i niższa forma potrafi palić się dłużej niż cieńsza i wyższa, ponieważ do knota dopływa więcej wosku z każdej strony. Przy doborze patrz więc na obie wielkości naraz, a proporcje sprawdzaj względem świecznika i zastawy, nie tylko względem blatu.
Świece do świecznika z wosku pszczelego
Dobór zaczyna się od zmierzenia otworu w uchwycie, bo to jedyna wielkość, której nie da się obejść. Świeca zbyt cienka chwieje się i przechyla, a przechylona wypala się jednostronnie i kapie na blat. Zbyt gruba w ogóle nie wejdzie, a podcinanie jej nożem kończy się pękniętą bryłą, bo wosk pszczeli jest kruchy. Zmierz otwór przed zakupem i dobierz do niego średnicę, zamiast liczyć na to, że świeca się dopasuje.
Druga rzecz to knot. Przed pierwszym zapaleniem przytnij go do 0,5 cm, ponieważ dłuższy daje wyższy płomień, kopci i szybciej zjada wosk. Po każdym zgaszeniu wyprostuj knot, zanim wosk stwardnieje, bo zastygnięty krzywo będzie ciągnął płomień w bok. Te dwie czynności zajmują chwilę, a decydują o tym, czy świeca dopali się równo.
Pierwsze palenie ma osobne znaczenie. Pozwól woskowi roztopić się aż do brzegów, czyli do momentu, w którym cała górna powierzchnia stanie się płynna. Gdy zgasisz świecę wcześniej, przy kolejnych paleniach płomień będzie drążył wąskie zagłębienie wokół knota, a na ściankach zostanie gruba warstwa wosku, której już nie odzyskasz.
Jak palić świece stołowe, żeby paliły się równo
Przy stole świeca pracuje w trudniejszych warunkach niż na parapecie, bo obok chodzą ludzie, otwierają się drzwi i krąży powietrze. Poniższe zasady wystarczą, żeby paliła się równo mimo tego ruchu.
- Przytnij knot do 0,5 cm przed każdym zapaleniem.
- Przy pierwszym paleniu doprowadź wosk do roztopienia na całej powierzchni, aż do brzegów.
- Ustaw świecę z dala od przeciągu, od otwartego okna i od zasłon.
- Pal świece w ciągu dnia, a nie w nocy.
- Po zgaszeniu wyprostuj knot, zanim wosk stwardnieje.
Świece z wosku pszczelego są bezpieczniejsze dla dzieci i zwierząt niż parafinowe, ale to nie znaczy, że wolno zostawiać je bez nadzoru. Przy stole zastawionym naczyniami i serwetkami ryzyko potrącenia jest większe niż gdziekolwiek indziej w domu. Gaś świecę, wychodząc z pokoju, i ustawiaj ją poza zasięgiem rąk sięgających po półmiski.
Kiedy świece stołowe z wosku pszczelego nie są dobrym wyborem
Taka świeca nie zastąpi oświetlenia awaryjnego. Pali się długo, ale daje światło nastrojowe, przy którym nie da się czytać ani pracować. Gdy szukasz zabezpieczenia na wypadek braku prądu, sięgnij po grubą bryłę o dużej średnicy, a nie po smukłą formę do świecznika.
Nie zastąpi też świecy zapachowej. Miodowa nuta wosku pszczelego jest delikatna i utrzymuje się blisko płomienia, więc nie wypełni pokoju wyrazistą wonią. Gdy oczekujesz mocnego efektu zapachowego, ta kategoria będzie rozczarowaniem, niezależnie od tego, ile świec postawisz na stole.
Wosk pszczeli jest produktem pochodzenia zwierzęcego, więc świece z niego nie są dla osób, które takich produktów unikają. To rozstrzygnięcie warto podjąć przed zakupem, bo dotyczy samego surowca i nie da się go obejść doborem formy ani koloru.
Jak wybrać świecę stołową na swój stół
Zacznij od świecznika, bo on narzuca średnicę i przesądza o tym, które formy w ogóle wchodzą w grę. Dalej idzie czas, przez jaki świeca ma się palić, a ten wynika ze średnicy i wysokości rozpatrywanych razem, nie z samej wysokości. Na końcu zostaje proporcja wobec stołu i gości, czyli sprawdzenie, czy płomień nie stanie na wysokości oczu osoby siedzącej naprzeciwko. Świece stołowe z wosku pszczelego zachowują się przy każdym z tych rozstrzygnięć tak samo, to znaczy palą się czysto, długo i jaśniej niż parafinowe, więc różnicę robi wyłącznie dopasowanie formy do świecznika.
Najczęściej zadawane pytania
Jak dobrać wysokość świecy do stołu, przy którym siedzą goście?
Płomień powinien znaleźć się poniżej albo wyraźnie powyżej linii wzroku osób siedzących naprzeciwko siebie, bo światło na wysokości oczu męczy i utrudnia rozmowę. Przy niskich świecznikach wybieraj krótsze formy, przy wysokich kandelabrach dłuższe, które prowadzą wzrok w górę. Sprawdź to, siadając przy stole przed zakupem i mierząc, gdzie kończy się uchwyt świecznika.
Czy świeca stołowa z wosku pszczelego kapie na obrus?
Kapie wtedy, gdy pali się nierówno, a nierówno pali się z dwóch powodów, czyli przez przeciąg albo przez świecę przechyloną w zbyt szerokim uchwycie. Przy stabilnym ustawieniu i braku ruchu powietrza wosk topi się w obrębie miseczki wokół knota. Podstawka pod świecznikiem rozwiązuje problem raz na zawsze i oszczędza obrus.
Czy świece z wosku pszczelego nadają się na stół w ogrodzie?
Na otwartym powietrzu wypadają słabo, bo nawet lekki wiatr rozchwiewa płomień, powoduje kopcenie i wypala jedną ściankę szybciej niż pozostałe. Delikatny miodowy zapach rozwiewa się przy tym natychmiast i nie ma szans dojść do stołu. Gdy chcesz świec na tarasie, osłoń je lampionem albo kloszem, bo bez osłony wosk zużyje się bez pożytku.
Czy zapach świecy będzie kolidował z zapachem potraw?
Nie, i jest to jedna z zalet tego surowca przy stole. Miodowa nuta wosku pszczelego jest subtelna, pochodzi z samego wosku i nie zawiera olejków eterycznych, które w świecach zapachowych potrafią stłumić aromat jedzenia. Gdy zależy ci na tym, żeby świeca była neutralna zapachowo, wosk pszczeli jest bezpieczniejszym wyborem niż kompozycja perfumowana.
Jak przechowywać świece stołowe, żeby się nie wygięły?
Przechowuj je na płasko albo pionowo, w miejscu suchym i chłodnym, tak żeby nic nie naciskało na bok bryły. Wosk pszczeli mięknie w cieple, więc smukła forma leżąca przy grzejniku albo w nasłonecznionym oknie potrafi się wygiąć i przestać wchodzić do świecznika. Odcień zmieni się w tym czasie na ciemniejszy, co jest naturalną cechą surowca i nie wpływa na sposób palenia.
